- Περιεχόμενα 14ου τεύχους Τετράδια Μαρξισμού, τεύχος 13 χειμώνας 2020-21. Πανδημία και καπιταλισμός, ιχνηλατώντας πτυχές μιας νοσηρής σχέσης
- Editorial – Ο χαρακτήρας της επανάστασης του 1821 Η επανάσταση του 1821 ήταν κρίκος των αστικών επαναστάσεων που πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα στη Γαλλία, στη Βόρεια και Νότια Αμερική, Ρωσία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία Σερβία, Βέλγιο, κ.α. Προέκυψε ως συνέπεια των κοινωνικοοικονομικών αντιθέσεων που οξύνθηκαν στην περίοδο μετάβασης από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό.
- Τηλεργασία και κεφάλαιο Σε ένα βασικό επίπεδο η νέα σχέση τηλεργασίας επιφέρει θεμελιακές αλλαγές στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα.
- Κολέγια και Πανεπιστήμια σε ειρηνική συνύπαρξη; Είτε θα αποδεχτούμε ότι το πανεπιστήμιο θα κάνει τον τροχονόμο στην αγορά της μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κατάρτισης αναγνωρίζοντας πιστοποιητικά, είτε θα υπερασπιστούμε την επιστήμη και τη μόρφωση για το λαό.
- «Μισήτε και αποστρέφεσθε τους απονενοημένους φυγάδας και αποστάτας» Όσες κολυμβήθρες του Σιλωάμ κι αν στήθηκαν στην πραγματικότητα δεν μπορούν να ξεπλύνουν το στίγμα της προδοσίας του ιερατείου.
- Σκρολάροντας στo Facebook μες την πανδημία Τα social media έχουν πλέον έναν αναβαθμισμένο ρόλο τόσο στις διαδικασίες της παραγωγής όσο και αυτές της αναπαραγωγής όσο και στο πώς συνδέονται και διαπλέκονται αυτές οι σφαίρες.
- Πανδημία και επιστήμη Η εμπειρία να λειτουργήσει ως έναυσμα μιας βαθύτερης συζήτησης, η οποία θα αντιστοιχεί στα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, θα υπερβαίνει εγκλωβιστικά και μη προωθητικά δίπολα (π.χ. ανορθολογισμός-επιστημονισμός)
- Eπανάσταση 1821 Μαρξιστικές ιστορικές προσεγγίσεις Τα Τετράδια Μαρξισμού επιχειρούν με το παρόν τεύχος να παρέμβουν στην έντονη συζήτηση με αφορμή τη συμπλήρωση των διακοσίων ετών από το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης.
- Γεωπολιτικό πανόραμα – Χρονολόγιο | Ένας αιώνας γεμάτος επαναστάσεις Η χαραυγή του 19ου αιώνα είχε ακόμη την οσμή της επανάστασης η οποία θα άλλαζε πραγματικά τον κόσμο.
- Το Εικοσιένα, η συμβολή του Γ. Κορδάτου και η χαρτογράφηση της κοινωνικής μορφολογίας Στις μέρες μας, με το 1821 ασχολούνται ειδικοί στο πλαίσιο ακαδημαϊκών εργασιών, οι ίδιοι καθώς αρθρογραφούν σε έντυπα πλατιάς κυκλοφορίας, επαγγελματίες της συμβολικής παραγωγής όπως θα έλεγε ο Μπουρντιέ, δηλαδή συγγραφείς, πολιτικοί, δημοσιογράφοι κ.ά., ενίοτε μεμονωμένοι πολίτες, κοινωνικές συλλογικότητες και πολιτικά κόμματα, η Εκκλησία, το κράτος και ποικίλοι άλλοι φορείς (επιμελητήρια, τοπική αυτοδιοίκηση κ.λπ.). Ωστόσο, […]
- Οι διαφορετικές προσλήψεις για την Ελληνική Επανάσταση του 1821 Η επανάσταση του 1821 διαμόρφωσε μια εθνική δημοκρατική επαναστατική κουλτούρα η οποία σταδιακά αποκτούσε κοινωνικά χαρακτηριστικά, ενώ συνδεόταν και με τη Μεγάλη Ιδέα.
- Ο Αλή και τα αρματολίκια: Συγκρότηση και ιδεολογία Η κατανόηση της παρουσίας του Αλή πασά και ο θεσμός των αρματολικιών είναι καθοριστική για την κατανόηση της επανάστασης του 1821, των αντιφάσεών της και των πρωταγωνιστών της.
- Όροι γένεσης και εξέλιξης της Μεγάλης Ιδέας Η Μεγάλη Ιδέα θα καταγραφεί επίσημα ως όρος στην ελληνική ιστορία από την ομιλία του Ι. Κωλέττη στην Εθνοσυνέλευση του 1843.
- Η εκπαίδευση στην περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης Η παιδεία, η γνώση και η καλλιέργεια της λογικής σκέψης θεωρήθηκαν κινητήριες δυνάμεις για την εκδήλωση της Επανάστασης και θεωρούνταν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ελευθερίας και τη συγκρότηση μιας ευνομούμενης Πολιτείας.
- Η Επανάσταση και οι Καθολικοί του Αιγαίου (1821-1833) Μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, οι εκπρόσωποι των Καθολικών κοινοτήτων στις Κυκλάδες δήλωσαν την ουδετερότητά τους απέναντι στους δύο εμπόλεμους.
- Οι προϋποθέσεις της επανάστασης του 1821 Το άρθρο διερευνά μέσα από ποιες διαδικασίες τέθηκε σε κίνηση η εθνική πολιτικοποίηση των Ορθόδοξων πληθυσμών στον μετέπειτα ελλαδικό χώρο.
- Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός και η ιδεολογική προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης Το άρθρο αναφέρεται στη σχέση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού με την επανάσταση του 1821, συγκεκριμένα με την ιδεολογική της προετοιμασία.
- Οι εμφύλιοι πόλεμοι στην επανάσταση του 1821 Η αστική άποψη, κατά κανόνα, υποτιμά τους εμφυλίους πολέμους ως μία θλιβερή και όχι καθοριστική εξαίρεση, που υπερβαίνεται απ’ τους αντιμαχόμενους χάριν της εθνικής ενότητας και της κοινής βούλησης για τη νίκη της Επανάστασης.
- «Ασφάλεια και ελευθερία» ως δύο αλληλοεξαρτώμενες έννοιες για τα κατώτερα στρώματα της Επανάστασης Μια οπτική που στρέφεται από τους πρωταγωνιστές και την κυρίαρχη ιστορία της Επανάστασης στο πλήθος που συγκροτεί την επαναστατημένη ελληνική κοινωνία.
- Η φιλοσοφία της ενατένισης και οι σκοποί Στην αφετηρία του παρόντος κειμένου βρίσκεται ο «υλισμός της συνάντησης», όπως ορίστηκε από τον Λουί Αλτουσέρ, με ιδιαίτερη αναφορά στη φιλοσοφία του Σπινόζα.
- Εμπορευματικές σχέσεις και κεντρικός σχεδιασμός στον σοσιαλισμό Τα πρώτα σοσιαλιστικά καθεστώτα αντιμετώπισαν προβλήματα για τα οποία δεν υπήρχαν έτοιμες και εύκολες λύσεις. Ένα από τα σημαντικότερα ήταν αυτό της θέσης των εμπορευματικών-χρηματικών σχέσεων στην οικονομία σε συνάρτηση με τον κεντρικό σχεδιασμό της
- Εργαλειακή ορθολογικότητα, τεχνολογικός ντετερμινισμός Ο άναρχος τρόπος κοινωνικής οργάνωσης ανθρώπινων και φυσικών πόρων που χαρακτηρίζει την καπιταλιστική μηχανική παράγει κινδύνους και διακινδυνεύσεις που υπονομεύουν την ενότητα ανθρώπου-φύσης.
- Το γιαταγάνι και η πένα Όταν η ποίηση γίνεται επαναστατική ή όταν η επανάσταση γίνεται ποίηση. Τα λιανοντούφεκα μεταφράζονται λιανοτράγουδα.
- Η επαναστατημένη ορχήστρα Το παρόν άρθρο είναι αφιερωμένο στη γέννηση, τη λειτουργία και τη δράση της Persimfans1, της πρώτης πετυχημένης συμφωνικής ορχήστρας χωρίς μαέστρο
- Φουστανέλες και χλαμύδες Φουστανέλες και χλαμύδες. Ιστορική μνήμη και εθνική ταυτότητα 1821-1930 Χριστίνα Κουλούρη εκδ. Αλεξάνδρεια: Αθήνα