Τετράδια Μαρξισμού

Οι διαφορετικές προσλήψεις για την Ελληνική Επανάσταση του 1821 Η επανάσταση του 1821 διαμόρφωσε μια εθνική δημοκρατική επαναστατική κουλτούρα η οποία σταδιακά αποκτούσε κοινωνικά χαρακτηριστικά, ενώ συνδεόταν και με τη Μεγάλη Ιδέα. 8674 λέξεις 23/09/2021
Ο Αλή και τα αρματολίκια: Συγκρότηση και ιδεολογία Η κατανόηση της παρουσίας του Αλή πασά και ο θεσμός των αρματολικιών είναι καθοριστική για την κατανόηση της επανάστασης του 1821, των αντιφάσεών της και των πρωταγωνιστών της. 3321 λέξεις 23/09/2021
Όροι γένεσης και εξέλιξης της Μεγάλης Ιδέας Η Μεγάλη Ιδέα θα καταγραφεί επίσημα ως όρος στην ελληνική ιστορία από την ομιλία του Ι. Κωλέττη στην Εθνοσυνέλευση του 1843. 5640 λέξεις 23/09/2021
Η εκπαίδευση στην περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης Η παιδεία, η γνώση και η καλλιέργεια της λογικής σκέψης θεωρήθηκαν κινητήριες δυνάμεις για την εκδήλωση της Επανάστασης και θεωρούνταν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ελευθερίας και τη συγκρότηση μιας ευνομούμενης Πολιτείας. 6165 λέξεις 23/09/2021
Η Επανάσταση και οι Καθολικοί του Αιγαίου (1821-1833) Μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, οι εκπρόσωποι των Καθολικών κοινοτήτων στις Κυκλάδες δήλωσαν την ουδετερότητά τους απέναντι στους δύο εμπόλεμους. 6807 λέξεις 22/09/2021
Οι προϋποθέσεις της επανάστασης του 1821 Το άρθρο διερευνά μέσα από ποιες διαδικασίες τέθηκε σε κίνηση η εθνική πολιτικοποίηση των Ορθόδοξων πληθυσμών στον μετέπειτα ελλαδικό χώρο. 8877 λέξεις 22/09/2021
Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός και η ιδεολογική προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης Το άρθρο αναφέρεται στη σχέση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού με την επανάσταση του 1821, συγκεκριμένα με την ιδεολογική της προετοιμασία. 8905 λέξεις 22/09/2021
Οι εμφύλιοι πόλεμοι στην επανάσταση του 1821 Η αστική άποψη, κατά κανόνα, υποτιμά τους εμφυλίους πολέμους ως μία θλιβερή και όχι καθοριστική εξαίρεση, που υπερβαίνεται απ’ τους αντιμαχόμενους χάριν της εθνικής ενότητας και της κοινής βούλησης για τη νίκη της Επανάστασης. 6578 λέξεις 22/09/2021
«Ασφάλεια και ελευθερία» ως δύο αλληλοεξαρτώμενες έννοιες για τα κατώτερα στρώματα της Επανάστασης Μια οπτική που στρέφεται από τους πρωταγωνιστές και την κυρίαρχη ιστορία της Επανάστασης στο πλήθος που συγκροτεί την επαναστατημένη ελληνική κοινωνία. 7010 λέξεις 22/09/2021
Η φιλοσοφία της ενατένισης και οι σκοποί Στην αφετηρία του παρόντος κειμένου βρίσκεται ο «υλισμός της συνάντησης», όπως ορίστηκε από τον Λουί Αλτουσέρ, με ιδιαίτερη αναφορά στη φιλοσοφία του Σπινόζα. 9248 λέξεις 22/09/2021
Εμπορευματικές σχέσεις και κεντρικός σχεδιασμός στον σοσιαλισμό Τα πρώτα σοσιαλιστικά καθεστώτα αντιμετώπισαν προβλήματα για τα οποία δεν υπήρχαν έτοιμες και εύκολες λύσεις. Ένα από τα σημαντικότερα ήταν αυτό της θέσης των εμπορευματικών-χρηματικών σχέσεων στην οικονομία σε συνάρτηση με τον κεντρικό σχεδιασμό της 9468 λέξεις 22/09/2021
Εργαλειακή ορθολογικότητα, τεχνολογικός ντετερμινισμός Ο άναρχος τρόπος κοινωνικής οργάνωσης ανθρώπινων και φυσικών πόρων που χαρακτηρίζει την καπιταλιστική μηχανική παράγει κινδύνους και διακινδυνεύσεις που υπονομεύουν την ενότητα ανθρώπου-φύσης. 7045 λέξεις 22/09/2021
Το γιαταγάνι και η πένα Όταν η ποίηση γίνεται επαναστατική ή όταν η επανάσταση γίνεται ποίηση. Τα λιανοντούφεκα μεταφράζονται λιανοτράγουδα. 4522 λέξεις 22/09/2021
Η επαναστατημένη ορχήστρα Το παρόν άρθρο είναι αφιερωμένο στη γέννηση, τη λειτουργία και τη δράση της Persimfans1, της πρώτης πετυχημένης συμφωνικής ορχήστρας χωρίς μαέστρο 4514 λέξεις 22/09/2021
Φουστανέλες και χλαμύδες Φουστανέλες και χλαμύδες. Ιστορική μνήμη και εθνική ταυτότητα 1821-1930 Χριστίνα Κουλούρη εκδ. Αλεξάνδρεια: Αθήνα 1372 λέξεις 22/09/2021
Κερδοφορία, επένδυση και η πανδημία του κορονοϊού Προβλέψεις για τις οικονομικές επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης, σε συνδυασμό με το προϋπάρχον υφεσιακό κλίμα που επικρατούσε στην παγκόσμια οικονομία 2930 λέξεις 17/06/2021
Η «εκπόρνευση» της επιστήμης την εποχή της πανδημίας Η διαχείριση της πανδημίας θυμίζει, έντονα, σε πολλά σημεία, τις μέρες των μνημονίων, όταν από το πρωί μέχρι το βράδυ, οι ευαγγελιστές της αγοράς, ως «επιτροπές σοφών», «ειδικών», τεχνοκρατών, οικονομολόγων, νάρκωναν το μυαλό των ανθρώπων με θεραπευτικές αγωγές 1157 λέξεις 17/06/2021
Οι επιδημίες σε ιστορική προοπτική Αξιοποιώντας τις συνθήκες που προκαλεί ο COVID-19, το κράτος άνοιξε έναν νέο γύρο απαλλοτριωτικής συσσώρευσης, συνδράμοντας τη μαζική αναδιανομή πόρων κι εξουσίας προς όφελος των ολιγαρχών και άλλων καπιταλιστών. 9061 λέξεις 16/06/2021
Περιβαλλοντική κρίση, καπιταλιστική ανάπτυξη και νοσηρότητα Στο κείμενο επιχειρείται να απαντηθούν ερωτήματα που σχετίζονται με την κατανόηση της περιβαλλοντικής κρίσης ως αποτελέσματος της καπιταλιστικής ανάπτυξης. 8712 λέξεις 01/06/2021
Χώροι και τόποι της πανδημίας: Βιώσιμα και αβίωτα μέλλοντα Το παρόν κείμενο εισηγείται μια θέαση της πανδημίας μέσα από την οπτική του χώρου και παρουσιάζει τις χωρικές ρίζες της που συνδέονται με την περιβαλλοντική κρίση και την εκτεταμένη παγκόσμια αστικοποίηση. 7604 λέξεις 26/05/2021
Καπιταλισμός και υγεία Το κείμενο επιχειρεί να διερευνήσει από μαρξιστική σκοπιά την εξέλιξη των εννοιών υγεία και ασθένεια σε συνάρτηση με την εξέλιξη των καπιταλιστικών σχέσεων στο σύνολό τους – ιδιαίτερα στο πρώτο μισό του 20ού και στη μετάβαση από τον 20ό στον 21ο αιώνα. 7419 λέξεις 25/05/2021
Η ψυχική υγεία στις συμπληγάδες Το κείμενο τοποθετεί τα δεδομένα της πανδημίας και τη λογική διαχείρισής της από το καπιταλιστικό σύστημα και, στη συνέχεια, πραγματεύεται τις ψυχικές παραμέτρους της, υπό το πρίσμα μιας ευρύτερης θεώρησης της σχέσης ψυχικής υγείας και ευρύτερου κοινωνικού-οικονομικού πλαισίου. 8376 λέξεις 21/05/2021
Μια ιδιότυπη απεργία εν καιρώ καραντίνας Στο παρόν άρθρο αναλύεται μια πράξη αντίστασης την εποχής της πανδημίας, μια ιδιότυπη απεργία των ειδικών της ψυχικής υγείας εν μέσω καραντίνας, στο Παρίσι, που ξεκίνησε τον περασμένο Μάρτιο. 3315 λέξεις 21/05/2021
Η πανδημία ως αφετηρία και σταυροδρόμι γεωπολιτικών και εργασιακών αναδιατάξεων Η πανδημία Covid-19 κατέδειξε τα όρια της εκθετικής ανάπτυξης που ακολουθεί ο καπιταλισμός και ενέτεινε τις αντιθέσεις που πυροδότησαν η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση και η «Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση». 6927 λέξεις 20/05/2021
Η άλλη πλευρά της πύλης Στο άρθρο της στο Rethinking Marxism η Ντρουσίλλα Μπάρκερ μελετάει την άλλη όψη του COVID-19: αυτή της συσχέτισής του με την κρίση στην κοινωνική αναπαραγωγή, τόσο τη βιολογική όσο και αυτή που αναφέρεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες, αμειβόμενες ή μη. 4691 λέξεις 20/05/2021
Οι εργασιακές σχέσεις στο περιβάλλον του Covid-19 Το κείμενο περιγράφει τη δυσμενή κατάσταση στην οποία βρισκόταν το εργατικό κίνημα όταν εκδηλώθηκε η πανδημία και τις συνθήκες που ήδη επικρατούσαν στην αγορά εργασίας, με έμφαση στα μέτρα που είχαν παρθεί εντός του 2019. Στη συνέχεια, περιγράφει τις αλλαγές, οι οποίες δρομολογήθηκαν εν μέσω πανδημίας (στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες) στο εργασιακό τοπίο και ενισχύουν την ελαστικοποίηση και το διευθυντικό δικαίωμα, ενώ παράλληλα συρρικνώνουν τη δημοκρατία στην αγορά εργασίας. 6385 λέξεις 15/04/2021
Ανθρώπινη φύση και τεχνολογία Ο νέος κύκλος καπιταλιστικής κρίσης που ξέσπασε με αφορμή τον Covid-19 λειτούργησε ως καταλύτης εφαρμογής και νομιμοποίησης νέων δεδομένων και τεχνολογιών άμυνας/ ασφάλειας, ανάπτυξης, αναπαραγωγής και ανταγωνιστικότητας του καπιταλιστικού κράτους, σύμφωνα με το βιοπληροφοριακό επιστημονικό παράδειγμα. 8965 λέξεις 13/04/2021
Πανδημία και καπιταλισμός Με μια παρέμβαση που πυροδότησε ‘σύρραξη φιλοσόφων’, ο Αγκάμπεν έσπευσε να χαρακτηρίσει την πανδημική κρίση, που προκάλεσε ο κορωνοϊός, «επινόηση» και τις κρατικές πολιτικές αντιμετώπισής της «παρανοϊκά, ανορθολογικά και εξ ολοκλήρου αβάσιμα μέτρα έκτακτης ανάγκης». Στις γραμμές που ακολουθούν, αντιπαραθέτοντας τη μαρξική ανατομία του καπιταλισμού προς τη βιοπολιτική ανάλυση του Αγκάμπεν 9792 λέξεις 13/04/2021
Καλλιτεχνική δημιουργία, εξεγερσιακή ενόρμηση, κοινωνική επανάσταση Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος του θεάτρου στην εποχή του κορονοϊού και μετά από αυτή; Πώς οι δονήσεις του κόσμου φτάνουν ως τη σκηνή; Μπορούμε ως καλλιτέχνες να είμαστε ανοιχτοί στα σήματα κινδύνου του πλανήτη στον παρόντα χρόνο, στις κραυγές αγωνίας των εκατοντάδων χιλιάδων εξεγερμένων σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη; Μπορεί η σκηνή του θεάτρου, από πεδίο έκφρασης καθημερινών σχέσεων και συναισθημάτων, να μεταμορφωθεί σε τοπίο εξέγερσης; 3337 λέξεις 12/04/2021
Η απεδαφικοποίηση της αισθητικής εμπειρίας Tα μέτρα απαγόρευσης της κυκλοφορίας της περασμένης άνοιξης επιτάχυναν σε τέτοιο βαθμό τις προεικονιζόμενες, εξαιτίας της ανάπτυξης της ψηφιακής τεχνολογίας, τάσεις αλλαγής του τρόπου διανομής και πρόσληψης των έργων τέχνης, που θα μπορούσαμε «να μιλάμε με όρους πριν και μετά από αυτή την καίριας σημασίας στιγμή» 5169 λέξεις 12/04/2021