Η Ρωσική Επανάσταση του Γιώργου Μαργαρίτη Την προηγούμενη χρονιά στη χώρα μας μια σειρά νέες εκδόσεις για την Οκτωβριανή Επανάσταση προστέθηκαν σε παλιότερες, κλασικές. Αυτό το γεγονός από μόνο του δείχνει την ακτινοβολία του Οκτώβρη παρά τη σημερινή κατάσταση του κομμουνιστικού κινήματος. Την ίδια στιγμή ανεβαίνει ο πήχης για κάθε νέο βιβλίο ιστορίας γι’ αυτό […]

Βαδίζοντας προς τα τέλη του 2017 η Ελλάδα διανύει το ένατο έτος καπιταλιστικής κρίσης (από το 2008) και το έβδομο έτος (από το 2010) σιδεροδέσμια στα Προγράμματα Οικονομικής Προσαρμογής (ΠΟΠ), που η ελληνική αστική τάξη (από υποδεέστερη θέση) συνομολόγησε με τους ξένους πάτρωνές της (δηλαδή την ΕΕ και τις ΗΠΑ). Σ’ αυτή τη χρονική περίοδο […]

α «Η γυναικεία αλληλεγγύη είναι ισχυρή». Ωστόσο, η «γυναικεία αλληλεγγύη» μπορεί να είναι παραπλανητική, αν δεν νοηματοδοτηθεί. Οι μαύρες, οι μετανάστριες και οι γυναίκες των μειονοτήτων υπήρξαν συνολικά αόρατες στο φεμινιστικό κίνημα στη Βρετανία και στη βιβλιογραφία γύρω από τις φεμινιστικές ή τις γυναικείες σπουδές. Η εργασία αυτή επιχειρεί να διερευνήσει το ζήτημα της αλληλεξάρτησης […]

Το κείμενο επιχειρεί να συμβάλει στην ανανέωση της πρόσληψης της Ελληνικής Επανάστασης στην ελληνική Αριστερά με βάση τις σύγχρονες τάσεις της ιστοριογραφίας. Προσπαθεί να ιστορικοποιήσει και να αποδομήσει την ευρεία αποδοχή του προσώπου του κυβέρνητη Ιωάννη Καποδίστρια αναζητώντας τις πολιτικές και ιδεολογικές συνδηλώσεις της. Επίσης, αποπειράται να αποδομήσει κυρίαρχες προσλήψεις της Ελληνικής Επανάστασης που υποτιμούν […]

Όταν άγομαι και φέρομαι, εκτελώ το πολιτισμικό σχέδιο των άλλων. Όταν συναισθανθώ, μαζί με την κοινωνική τάξη στην οποία ανήκω, ότι μπορώ να επωμιστώ την κοινωνική μοίρα μου, τότε άγω και φέρω τον μετρήσιμο βίο μου στο δικό μου απελευθερωτικό σχέδιο.

Η πορεία της επανάστασης στη Ρωσία και ιδιαίτερα η Ρώσικη Επανάσταση του 1917, με τις δύο φάσεις της, τον Φλεβάρη και τον Οκτώβρη, αποτελούν το πιο συμπυκνωμένο μάθημα στρατηγικής και τακτικής που έχουν να μελετήσουν οι επαναστάτες εδώ και έναν αιώνα. Η πορεία της επανάστασης στη Ρωσία με αποκορύφωμα την Οκτωβριανή Επανάσταση είναι από άποψη […]

Πρόοδος – Δέκα λόγοι να ανυπομονούμε για το μέλλον του Johan Norberg Το βιβλίο ίσως να μην είχε τόση σημασία αν δεν απηχούσε μια ευρύτερη τάση στην κυρίαρχη ιδεολογία – μάλιστα τάση ανερχόμενη εσχάτως, η οποία απευθύνεται κυρίως στους νέους. Συγγραφέας με κύριο αντικείμενο την παγκοσμιοποίηση, την επιχειρηματικότητα και τον φιλελευθερισμό, ο Norberg την αποτυπώνει […]

Η χρησιμότητα του άχρηστου: Μανιφέστο του Nuccio Ordine «Το οξύμωρο του τίτλου Η χρησιμότητα του άχρηστου αξίζει μια αποσαφήνιση. Η παράδοξη χρησιμότητα στην οποία αναφέρομαι δεν είναι αυτή στο όνομα της οποίας οι ουμανιστικές γνώσεις και γενικότερα όλες οι γνώσεις που δεν παράγουν κέρδος, θεωρούνται άχρηστες. Σε μια πολύ πιο οικουμενική προοπτική θέλησα να βάλω […]

Κερδίζοντας το χαμένο χρόνο, η καθυστερημένη κρίση του δημοκρατικού καπιταλισμού του Βόλφγκανγκ Στρεκ Έχουν περάσει εννέα χρόνια από την τυπική έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και φαντάζουν, πλέον, τόσο φαιδρές οι αρχικές διαβεβαιώσεις των καθεστωτικών αναλυτών για τον παροδικό χαρακτήρα της. Ακόμα και αν γίνονται πλέον αντιληπτές η ένταση, η μακρά διάρκεια και η καταστροφική […]

Ακόμη και για όσους αντιμετωπίζουν κατ’ αρχήν απορριπτικά (έως και με αποστροφή) το έργο του Karl Marx το Κεφάλαιο, αποτελεί κοινό τόπο ότι αυτό το ίδιο περιέχει μια πλειάδα αναπτύξεων και επιχειρημάτων που έχουν επιδράσει ιδιαίτερα παραγωγικά στην κοινωνικοεπιστημονική διανόηση του εικοστού αιώνα, συνεχίζοντας μέσα από διάφορες περιπέτειες και στον εικοστό πρώτο. Μία από τις […]

Υπάρχουν εμβληματικά λογοτεχνικά έργα που σημαδεύουν και εκφράζουν ολόκληρες εποχές: η Ιλιάδα και η Οδύσσεια τους αρχαϊκούς χρόνους· τα έργα των τραγικών και του Αριστοφάνη την κλασική εποχή· η Θεία Κωμωδία του Δάντη τον Μεσαίωνα· τα έργα του Σαίξπηρ την Αναγέννηση· ο Φάουστ του Γκαίτε τους νέους χρόνους. Δίπλα σ’ αυτά τα έργα υπάρχουν κείμενα […]

Στις 11 Φεβρουαρίου 1917, δημοσιεύεται στο Τορίνο ένα σύντομο φυλλάδιο ενός νέου διανοούμενου και μαχητικού σοσιαλιστή. Ο Αντόνιο Γκράμσι [Antonio Gramsci], που ήδη ήταν 26 χρονών, δημοσιογράφος της εφημερίδας Avanti!, καθημερινής εφημερίδας του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, δημοσιεύει το πρώτο του πρωτότυπο γραπτό, το μοναδικό τεύχος της La Città futura, που έρχεται ως απάντηση σε ένα […]

Δεν είχε, πράγματι, άδικο ο Άγγελος Ελεφάντης -και δεν είναι ασφαλώς ο μόνος- όταν, στην επέτειο των 70 χρόνων από το θάνατο του Ιταλού κομμουνιστή ηγέτη, εκτιμούσε, αναφερόμενος στην «επέτειο μιας απουσίας», ότι «το έργο του Γκράμσι, ώς τις αρχές της δεκαετίας του 1970, έμεινε άγνωστο στον τόπο μας. Το ελληνικό αριστερό κίνημα, σε όλες […]

«Κάθε μνημείο πολιτισμού είναι και τεκμήριο βαρβαρότητας», έγραφε ο επαναστάτης διανοούμενος και αυτόχειρας Βάλτερ Μπένγιαμιν (Walter Benjamin), λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή κυνηγημένος απ’ τους ναζί. Πότε η τέχνη έπαψε να είναι κρίση, πότε έπαψε να είναι τραύμα και κραυγή αγωνίας; Υπήρξε ποτέ καθαρή μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας, που να μη συσσωρεύει στα σπλάχνα […]

Είναι γνωστό ότι υπάρχουν πράγματα που λέγονται και δεν γίνονται και άλλα που γίνονται και δεν λέγονται, ειδικά στην πολιτική και τη διπλωματία. Τι από τα δύο συμβαίνει, άραγε, στην περίπτωση των σεναρίων περί πολέμου, που πλέον τείνουν να γίνουν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητάς μας, ειδικά εάν κάνουμε το λάθος και ασχολούμαστε υπέρμετρα με τα […]

Πρόσφατα δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο του ΕΦΚΑ τα «Μηνιαία Στοιχεία Απασχόλησης ΙΚΑ-ΕΤΑΜ» για τον Νοέμβριο του 2016. Η έκθεση αυτή έλαβε ιδιαίτερη προβολή στις αρχές του Σεπτέμβρη, όταν η υπουργός Εργασίας την επικαλέστηκε για να δείξει πόσο καταστροφική ήταν η πολιτική της κυβέρνησης των ΝΔ-ΠΑΣΟΚ και πόσο ευεργετική για τους εργαζόμενους είναι η (ίδια) πολιτική που […]

Τα αιματηρά γεγονότα στη Σάρλοτσβιλ στην πολιτεία της Βιρτζίνια, στα μέσα του περασμένου Αυγούστου, προκάλεσαν σοκ και δέος: τρεις νεκροί, σβάστικες στους δρόμους, οργανωμένες ρατσιστικές, ακροδεξιές, νεοναζιστικές και νεοφασιστικές ομάδες σχεδόν με πλήρη στρατιωτικό εξοπλισμό και σε αγαστή συνεργασία με την αστυνομία, συγκρούσεις με αντιφασίστες και μίσος. ‘Ασβεστο μίσος, πρωτογονική κακία για κάθε τι μη […]

Βαδίζοντας τον όγδοο χρόνο της κρίσης στην Ελλάδα, της πιο μακροχρόνιας κρίσης που έχει γνωρίσει καπιταλιστική χώρα από καταβολής του καπιταλισμού, πολλά έχουν αλλάξει στην οικονομία και την κοινωνία. Τα «αφηγήματα» των εκπροσωπούντων το εγχώριο και διεθνές μεγάλο κεφάλαιο αστικών πολιτικών δυνάμεων έχουν μία και μοναδική κεντρική ιδέα για να δίνουν ελπίδα στον κόσμο: η […]

Κυκλοφορεί το τεύχος 6 των Τετραδίων Μαρξισμού! Δείτε τα Περιεχόμενα

Είναι σύνηθες στο πλαίσιο της πολεμικής της αστικής σκέψης και των διαφόρων παραλλαγών της ενάντια στη μαρξιστική θεωρία να εκτοξεύεται η κατηγορία περί πεπαλαιωμένων αντιλήψεων που έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα και τις τεχνολογικές/κοινωνικές εξελίξεις, γεγονός που καθιστά ανεπαρκές το μεθοδολογικό εργαλείο της υλιστικής αντίληψης και, συνακόλουθα, της πάλης των τάξεων. Μια παραπλήσια κριτική, πιο […]

Συμπληρώνονται 150 χρόνια από την έκδοση του πρώτου τόμου του μείζονος θεωρητικού έργου του Καρλ Μαρξ Το Κεφάλαιο: Κριτική της πολιτικής οικονομίας. Ο Μαρξ ανέπτυξε την οικονομική του θεωρία, που ονόμασε κριτική της πολιτικής οικονομίας, κυρίως κατά την περίοδο 1857-1867. Η μαρξική «κριτική της πολιτικής οικονομίας», που αναπτύσσεται στο Κεφάλαιο και στα σχετιζόμενα με αυτό […]

Ο νόμος Γαβρόγλου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, που ψηφίστηκε το καλοκαίρι, αποτελεί συνέχεια και ολοκλήρωση του νόμου Διαμαντοπούλου και διατηρεί ακέραια τους στόχους και τη φιλοσοφία του. Ο νόμος Διαμαντοπούλου (2011) στόχευε στην υλοποίηση και επιτάχυνση της επιχειρηματικοποίησης-ιδιωτικοποίησης των πανεπιστημίων, στην πιο οργανική και στενή σύνδεσή τους με την αγορά και τις εκάστοτε επιδιώξεις του […]

Ας μας επιτρέψει ο αναγνώστης σε αυτό το σημείο να παρουσιάσουμε, σύντομα και μετριοπαθώς, μια προσωπική ερμηνεία του κυρίως θέματος που έχω επιλέξει να του θέσω ως τίτλο: «Ο κουβανικός διεθνισμός: εκεί που η επανάσταση ξεπέρασε τον ίδιο της τον εαυτό». Για να γίνει αυτό, και πριν επικεντρωθούμε στο θέμα, θα κάνουμε διάφορες παραδοχές. Σε […]

Ι Μέσα στη δίνη της επαναστατικής διαδικασίας, όπως λέει η παράδοση, ο Β. Ι. Λένιν (V. I. Lenin) κατάφερε και είδε μία ταινία, τη Γέννηση ενός έθνους, του Ντέιβιντ Λιούελιν Γουόρκ Γκρίφιθ (D. W. Griffith). Η ταινία αναφερόταν στον τρόπο που στήθηκαν οι ΗΠΑ σαν χώρα και ήταν ένας ύμνος για τη ρατσιστική φασιστική οργάνωση […]

Η μάχη που έδωσαν οι μπολσεβίκοι και η εργατική τάξη της Ρωσίας πριν από έναν αιώνα ακριβώς για την εργατική εξουσία και τον κομμουνισμό δεν μπορεί παρά να αποτελεί τη βάση και το ιστορικό πεδίο αναφοράς για τη στρατηγική εναλλακτική και τον κομμουνισμό της εποχής μας.

Στον Νίκο Κούνδουρο, δύο είναι τα βασικά στοιχεία που επηρέασαν το έργο του: η σχέση του με την εξουσία και η θητεία του στις εικαστικές τέχνες. Έζησε τους διωγμούς του πατέρα του από τον καιρό της μεταξικής δικτατορίας και την επακόλουθη δική του σωφρονιστική τιμωρία από τη Δεξιά· τιμωρία που μεταφράστηκε σε τέσσερα χρόνια στο […]

Το τρίτο πεζογραφικό έργο της Μαριάννας Τζιαντζή (Την άλλη φορά, Μαργαρίτα [1983], Παπούτσια για πέταμα [1990]) αποδεικνύει για άλλη μια φορά πως η συγγραφέας είναι μια από τις πιο ευαίσθητες και τρυφερές παλμογράφους της εποχής που βίωσε και της εποχής που ζει. Αυτά τα χαρακτηριστικά της αποτυπώνονται στον τρόπο γραφής, στην οπτική με την οποία […]

Το βιβλίο του Φοίβου Παναγιωτίδη Μίλα μου για γλώσσα: Μικρή εισαγωγή στη γλωσσολογία (2013) αποτελεί μια σύντομη εισαγωγή στη γλωσσολογία. Ο Παναγιωτίδης, αναπληρωτής καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, εκλαϊκεύει πτυχές της γλωσσολογίας, δηλαδή της επιστημονικής μελέτης της γλώσσας, και παρουσιάζει στο ευρύ κοινό όψεις του γλωσσικού φαινομένου με τρόπο απλό, εύληπτο και ενίοτε χιουμοριστικό. Αποφεύγοντας […]

Για το χαρακτήρα των καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού» έχουν διατυπωθεί πολλές και διαφορετικές αντιλήψεις. Ιδιαίτερη αξία, επιστημονική και πολιτική, έχουν αναλύσεις που κινούνται στα όρια του κριτικού και μαχόμενου μαρξισμού. Ενδιαφέρουσα και γόνιμη αποδεικνύεται η συγκριτική διερεύνηση τέτοιων αναλύσεων. Ενδιαφέρουσες και γόνιμες, επί παραδείγματι, για τη διερεύνηση του θέματος είναι οι προσεγγίσεις του Κ. Κάππου […]